متن خبر

گرا می‌دهد چه چیزی بساز آنکه خاله خرسه ایران با سینماگران دوستی می‌کند

گرا می‌دهد چه چیزی بساز آنکه خاله خرسه ایران با سینماگران دوستی می‌کند

اخبار سینمای ایران   گرا می‌دهد چه چیزی بساز آنکه   خاله خرسه ایران با سینماگران دوستی می‌کند
شناسهٔ خبر: 16136 -




سینماپرس-اخبار سینمای ایران-

سینماپرس: امسال آنکه لویکه با چمدان خالی راهی کشورش شد. امید که تدبیر مسئولان سینمایی در سال‌های آتی منجر به رویش فیلمسازانی شود که امید در آثارشان نقش محوری داشته باشد و هیچ چمدانی به طمع انباشته شدن از آثار منفی‌گرا راهی ایران نشود.

گزارش جامع بخش خبری ۲۰:۳۰ را درباره جشنواره برلین که دو شب پیش از شبکه۲ پخش شد، باید نمونه‌ای موفق از این دست قلمداد کرد. در این گزارش خبری برای اولین‌بار تصاویری اختصاصی از خانم آنکه لویکه به نمایش درآمد که نشان می‌داد این نماینده جشنواره برلین که هر سال به ایران می‌آید با بعضی از فیلمسازان ایرانی که عمدتاً جوان هستند، نشست‌های خصوصی در اماکن مختلف داشته است. اشاره دقیق به زوایای مختلف سیاست‌های جشنواره برلین و حضور چمدانی در ایران در این گزارش جالب توجه بود. 

مضامین تلخ اجتماعی در آثار سینمای ایران در دولت یازدهم رشد چشمگیری یافته و همین مسئله سبب شده که جشنواره‌ای مثل برلین به روش‌های غیرمتعارفی برای شرکت دادن آثار ایرانی دست بزند. در واقع امید در مضامین سینمایی تولید شده در دولتی که شعار تدبیر و امید را در موسم انتخابات برای خود برگزیده بود کمرنگ‌تر شده و جای آن را مضامین تلخ و منفی گرفته است

شاید سابقه نداشته باشد که رئیس جشنواره‌ای غربی به سیاسی بودن جشنواره‌ای که برگزار می‌کند، اعتراف کند اما این اتفاق درباره جشنواره فیلم برلین افتاده و «دیتر کاسلیک» سال گذشته به صراحت به این نکته اشاره کرده که گرایش این جشنواره برای انتخاب و جایزه دادن به آثار سینمایی سیاسی است. البته حرف کاسلیک با عملکرد جشنواره برلین به‌طور کامل منطبق است. برلیناله همواره عطش و ولع خاصی به حضور آثار ضدملی از ایران و سایر کشورهایی که احیاناً به لحاظ فرهنگی تفاوت‌هایی با تفکر غرب دارند، نشان داده است. به عنوان مثال، جعفر پناهی فیلمسازی است که گرایشات ضدمیهنی او باعث شده از سوی محاکم قضایی برای مدت چند سال از ساخت فیلم محروم شود، با این حال این کارگردان دو سال پیش به‌طور مخفیانه اقدام به ساخت فیلمی با گوشی موبایل کرده و جشنواره برلیناله نیز در همان سال یکی از جوایز مهم خود را به این فیلم موبایلی تقدیم کرد. دیتر کاسلیک، رئیس جشنواره بین‌المللی برلین به هنگام افتتاحیه فیلم تاکسی تصریح کرد: پافشاری جعفر پناهی به ادامه فیلمسازی به‌رغم ممنوعیت‌ها حقیقتاً ستودنی است

تشویق به ساخت مضامین منفی 

تشویق فیلمسازان جوان ایرانی به تولید آثاری که در آن نقاط ضعف کشور و جامعه زیر ذره‌بین قرار می‌گیرد نکته‌ای است که جشنواره برلین طی سال‌های اخیر بسیار روی آن تمرکز کرده و از روش‌های غیرمتعارفی نیز برای این منظور استفاده می‌کند. روش چمدانی از جمله این روش‌هاست که آنکه لویکه، عضو هیئت انتخاب و مشاور بخش ایران جشنواره فیلم برلین و تحصیلکرده رشته حقوق اقدام به آن می‌کرد، اما امسال با هوشیاری مسئولان با چمدان خالی راهی کشورش شد. 

مدل چمدانی 

روال شرکت فیلم در جشنواره‌های مختلف از این قرار است که فیلمساز نسخه‌ای از اثر خود را از طریق اینترنت یا به طرق دیگر به دبیرخانه جشنواره ارسال می‌کند و آنها پس از بازبینی نسبت به پذیرش یا نپذیرفتن اثر اعلام نظر می‌کنند، اما جشنواره فیلم برلین چند سالی است که روش دیگری را برگزیده بود و ترجیح می‌داد با گسیل نماینده خود به ایران و حضور فیزیکی وی اقدام به گزینش آثار کند و در نهایت هم فیلم‌ها را با چمدان از ایران خارج می‌کرد. آنکه لویکه هر ساله چند ماه پیش از برگزاری جشنواره برلین به ایران می‌آمد و طی جلساتی که با فیلمسازان جوان ترتیب می‌داد به آنها نکاتی را برای بهتر دیده شدن فیلم و شانس جایزه گرفتن آموزش می‌داد و با رابطه نزدیکی که با آنها برقرار می‌کرد به نوعی به مضامین سینمای ایران خط می‌داد.

نماینده جشنواره برلین فیلم‌هایی را انتخاب می‌کرد که بعضا نه تأییدیه قانونی از وزارت ارشاد داشتند و نه مجوز اکران و بدون اطلاع مسئولان وزارت ارشاد این فیلم‌ها را در جشنواره شرکت می‌داد تا جایی که حتی صدای برخی مسئولان فرهنگی را هم درآورد. سخنگوی وزارت ارشاد در مقطعی به این مسئله واکنش نشان داد و بیان کرد که این آثار اغلب انتقادی نیست و عناد در آن مشاهده می‌شود. 

صدای پای سیاست در هنر

حجت‌الله ایوبی نیز همان پایگاه خبری ایهنا طی نامه‌ای با عنوان «صدای مهیب پای سیاست را در جشنواره برلین می‌شنوم» با اظهار تأسف از بیان کرده‌های رئیس جشنواره برلین نوشت: «متأسفم از اینکه شما به بهانه فیلم کارگردانی که به موجب قانون کشورش فعلاً نمی‌تواند فیلم بسازد (گرچه دارد می‌سازد) می‌خواهید همه را سوار تاکسی سوء‌تفاهم‌های تازه‌ای علیه مردم ایران کنید، ‌اما خوشبختم اعلام کنم که سازنده فیلم «تاکسی» به‌رغم آنچه در جشنواره برلین بیان کرده شد، در ایران سوار بر قطار پرشتاب زندگی خویش است و از همه مواهب زندگی آزادانه خود برخوردار است. به عنوان رئیس ساپایگاه خبری ایهنا سینمایی ایران، از کار نکردن هیچ سینماگری خرسند نیستم، اما این را نیز خوب می‌دانم که تسلیم در برابر قانون تنها راه کامیابی هر ملتی است. من هم مانند میلیون‌ها علاقه‌مند به سینما، صدای مهیب پای سیاست را در جشنواره برلین می‌شنوم. من هم مانند همه آنها دوست داشتم برلین یادآور فرهنگ و هنر باشد، اما گویی شما سیاست را بر هنر ترجیح دادید. صدای پای سیاست می‌آید و آجرهایی که در جشنواره شما روی هم قرار می‌گیرد به سرعت دیوار برلین تازه‌ای بر گرد جشنواره شما خواهد کشید. دیواری که می‌تواند به مراتب بلندتر از دیوار چین باشد؛ سیاست یعنی جدایی؛ ‌یعنی دیوار برلین… و فرهنگ و سینما، اما یعنی برچیدن پرچین‌ها و دیوارها…»

البته خوش‌بینی مسئولان سینمایی طی ادوار مختلف و نبود سیاست‌های راهبردی منطبق با روح انقلاب اسلامی را باید ریشه چنین مشکلاتی دانست و این خوش‌بینی همچنان در نامه رئیس ساپایگاه خبری ایهنا سینمایی نیز دیده می‌شود. توسعه سینمای موسوم به هنر و تجربه با مخاطب خاص اصولاً با سینمایی که به لحاظ محتوایی به مضامین تلخ گرایش دارد، منطبق‌تر است و این رویکرد در ساپایگاه خبری ایهنا سینمایی دولت یازدهم با جدیت دنبال می‌شود. 

اما جشنواره برلین به مضامین دیگری هم امتیاز می‌دهد. روی خوش جشنواره برلین به همجنس‌بازان و فرقه‌هایی چون فمنیسم جزو گرایش‌های پررنگ این جشنواره محسوب می‌شود؛ دقیقاً همان اهرم فشار حقوق بشری غرب علیه ایران. شیرین نشاط، فیلمساز فمنیست ایرانی‌الاصل جزو مهمانان تکراری این جشنواره است و حتی در مقطعی تا هیئت داوران آن هم راه یافته است. فیلمساز همجنس‌باز ایرانی دیگری نیز که آثار خود را به این موضوع اختصاص داده یک دوره در هیئت داوران جشنواره برلین قرار گرفته است

فیلم اجتماعی چیست؟ 

توسعه و ترویج فیلم‌های تلخ که بخشی از معضلات اجتماعی را با رویکرد نه‌چندان دلسوزانه و از سر درد جلوی دوربین می‌برند، مسئله‌ای است که طی سال‌های اخیر در سینمای ایران زیاد دیده می‌شود و تمایل جشنواره‌های غربی به چنین آثاری را باید ریشه این رشد منفی‌گرایی در سینمای ایران دانست. اخیراً صالحی امیری‌، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دیدار با سینماگران به این نکته اشاره کرده بود که سینما می‌تواند در حل معضلات اجتماعی نقش داشته باشد. این نکته درستی است، اما مشکل اینجاست که سینمای ایران طی سال‌های اخیر نه‌تنها در کاهش ناملایمات اجتماعی نقش نداشته بلکه در ترویج و انتشار بداخلاقی‌های اجتماعی نیز سهم عمده‌ای بازی کرده است. تمرکز بر نقاط منفی جامعه و به زیر ذره‌بین بردن زشتی‌های جامعه و انتشار آن از طریق سینما نه‌تنها به از میان برداشتن مشکلات منجر نشده بلکه فضایی تیره و تار و ناامیدانه از جامعه ایرانی ترسیم و اینگونه القا می‌کند که هیچ راه برون‌رفتی از مشکلات وجود ندارد. همین نگاه است که طمع جشنواره‌های خارجی فیلم را افزایش و مطالبه محتوای تلخ و ناامیدانه آثار را افزایش می‌دهد. امسال آنکه لویکه با چمدان خالی راهی کشورش شد. امید که تدبیر مسئولان سینمایی در سال‌های آتی منجر به رویش فیلمسازانی شود که امید در آثارشان نقش محوری داشته باشد و هیچ چمدانی به طمع انباشته شدن از آثار منفی‌گرا راهی ایران نشود.

ارسال نظر

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.

محل تبلیغات

تبلیغات ایهنا تبلیغات ایهنا

طراحی و اجرا مهدی نوروزی -کلیه حقوق تعلق دارد به پایگاه خبری سینمایی ایهنا

اخبار سینمای ایران اخبار سینمای ایران اخبار سینمای ایران اخبار سینمای ایران اخبار سینمای ایران
اخبار سینمای ایران اخبار سینمای ایران اخبار سینمای ایران اخبار سینمای ایران اخبار سینمای ایران logo-samandehi